Wiele osób doświadcza w swoim życiu powtarzalnego wzorca: relacja zaczynają się obiecująco, ale z czasem pojawiają się te same trudności, rozczarowania lub konflikty. Wówczas zadajemy sobie pytanie – dlaczego przyciągam niewłaściwych partnerów? Z zewnątrz może to wyglądać jak przypadek. Ale z perspektywy psychologicznej – powtarzalność w relacjach rzadko jest przypadkowa. Nasze wybory są w dużej mierze uwarunkowane przez wcześniejsze doświadczenia oraz sposób, w jaki nauczyliśmy się budować bliskość.
Czym są schematy relacyjne?
Schematy relacyjne to utrwalone, często nieuświadomione wzorce, które wpływają na to:
- kogo uznajemy za atrakcyjnego
- jak interpretujemy zachowania innych
- jak reagujemy w bliskości
Powstają najczęściej w wyniku wczesnych doświadczeń, a z czasem zaczynają działać automatycznie. Powstają one zarówno w toku naszych własnych doświadczeń jak też obserwacji naszych bliskich zwłaszcza mamy i taty. Dlatego możemy jednocześnie świadomie chcieć zdrowej relacji, a nieświadomie wybierać osoby, które nie są w stanie jej stworzyć. I nasz problem dlaczego przyciągam niewłaściwych partnerów nadal istnieje.
Dlaczego wybieram niewłaściwych partnerów?
Istnieje kilka najczęstszych mechanizmów, które za tym stoją:
Przyciąganie tego, co znane
Psychika często wybiera to, co jest znajome, nawet jeśli było trudne. Relacje przypominające wcześniejsze doświadczenia mogą wydawać się bardziej „naturalne”, nawet jeśli nie są dla nas dobre. Co więcej bardzo często odrzucamy co nie jest nam znane. Wówczas traktujemy taką sytuację czy też osobę jako nieciekawą, nieatrakcyjną. Z jakiegoś powodu czujemy niechęć do takiej relacji, mówimy wówczas, ze nam nie odpowiada. Niektórzy nazywają to brakiem chemii w relacji.
Próba naprawienia przeszłości
Niektóre relacje są nieświadomą próbą:
- uzyskania akceptacji
- bycia zauważonym
- „naprawienia” wcześniejszych doświadczeń
Dlaczego przyciągam niewłaściwych partnerów, bo angażuję się w relacje, które odtwarzają znany schemat.
Styl przywiązania
Sposób, w jaki budujemy więzi, ma ogromny wpływ na nasze wybory. Do najczęściej spotykanych, sposobów budowania więzi które są przyczyną naszych kłopotów należą:
- styl lękowy – silna potrzeba bliskości i obawa przed odrzuceniem
- styl unikający – trudność w zaangażowaniu i utrzymaniu bliskości
Te wzorce często prowadzą do relacji, które są niestabilne lub niesatysfakcjonujące.
Trudność w rozpoznawaniu własnych potrzeb
Jeżeli trudno jest określić:
- czego naprawdę potrzebuję
- gdzie są moje granice
łatwo wejść w relacje, które nie są dla nas odpowiednie.
Jak rozpoznać, że to schemat?
Warto zwrócić uwagę na powtarzalność:
- podobny typ partnerów
- podobne emocje (np. poczucie odrzucenia, niedocenienia)
- podobny przebieg relacji ( np. najpierw intensywnie, a potem wycofanie)
- trudność w zmianie mimo świadomych decyzji
Jeżeli pojawia się poczucie: „znowu jestem w tym samym miejscu”, to często sygnał działania schematu.
Czy można przerwać ten schemat?
Tak, jednak zmiana rzadko polega tylko na decyzji „od teraz wybieram inaczej”.
Wymaga:
- zrozumienia własnych mechanizmów
- rozpoznania emocji i potrzeb
- zmiany sposobu reagowania w relacjach
To proces, który wymaga czasu i uważności.
Jak terapia pomaga zmienić wzorce relacyjne?
Psychoterapia daje przestrzeń do:
- zrozumienia, skąd biorą się określone wybory
- rozpoznania własnych schematów
- budowania większej świadomości w relacjach
- uczenia się nowych sposobów bycia w bliskości
Relacja terapeutyczna sama w sobie staje się miejscem, w którym można doświadczać czegoś innego niż dotychczas. Coraz więcej osób decyduje się na wsparcie specjalisty, jakim jest psychoterapeuta w Poznaniu, aby lepiej zrozumieć swoje wzorce i wprowadzić realną zmianę w relacjach.
Kiedy warto rozważyć terapię?
Warto się nad tym zatrzymać, jeśli:
- relacje przynoszą więcej cierpienia niż satysfakcji
- pojawia się poczucie powtarzalności
- trudno stworzyć stabilną, bezpieczną więź
- masz wrażenie, że „mimo starań nic się nie zmienia”
To nie jest kwestia pecha.
To sygnał, że działają mechanizmy, które można zrozumieć i zmienić.
W takiej sytuacji dobry psychoterapeuta w Poznaniu może pomóc nie tylko zrozumieć źródła trudności, ale również stopniowo budować bardziej satysfakcjonujące i bezpieczne relacje.
Podsumowanie
Powtarzające się trudności w relacjach mają swoje psychologiczne przyczyny.
Ich zrozumienie jest pierwszym krokiem do zmiany.
Świadomość własnych schematów pozwala budować relacje bardziej adekwatne, bezpieczne i satysfakcjonujące.
Szukasz wsparcia?
Jeżeli rozpoznajesz u siebie powtarzające się schematy w relacjach i chcesz je lepiej zrozumieć, konsultacja psychoterapeutyczna może być pierwszym krokiem.
To przestrzeń, w której możesz przyjrzeć się swoim doświadczeniom i zacząć budować relacje w bardziej świadomy sposób.
Przeczytaj także:
Dlaczego nie potrafię odejść z toksycznej relacji?
Jak style przywiązania wpływają na nasze relacje w dorosłym życiu?
Strategie radzenia sobie z zaniedbaniem emocjonalnym i jego konsekwencje.
